کاروانسرای سنگی شاه عباسی

در كنار جاده قدیمی نیر به سراب که يكي از قديمي‌ترين راههاي كشور می باشد در ۱۰ کیلومتری شهر نیر و در يكي از برفگيرترين گردنه‌هاي كشور يعني گردنه صائين یکی از آثار تاریخی اردبیل به نام کاروان سرای شاه عباسی اردبیل مشاهده می شود .

در دوره صفوی ۹۹۹ کاروانسرای در کشور ساخته شده بود که به فرمان شاه عباس کاروان سرای شاه عباسی اردبیل در دوره صفوي بنا گشته و جالب بودن کاروان سرای شاه عباسی اردبیل آن است که با مشاهده آن متوجه می شوید عرض و ارتفاع وروديهاي فضاهاي داخلی به حداقل ممكن كاهش یافته است و این یعنی طراحي اين كاروانسرا كاملا سازگار با اقليم و شرایط محل صورت پذیرفته است .

آب و هوای این منطقه بسیار سرد بوده و در کاروان سرای شاه عباسی اردبیل با این طراحی کاربردی به راحتی می توانستند با وسایل کمی از نفوذ سرما و كوران برف به داخل کاروان سرای با مسدود ساختن راه های ورودی به ان جلوگیری کنند . حتی برای تبادل هوا و روشنایی نیز در طراحی کاروان سرای شاه عباسی اردبیل روزنه‌هاي سقفي که هوا را جابجا کرده و روشنایی را وارد می ساخت درنظر گرفته شده بودند .

قلعه سنگی شاه عباسی

بخش دیگر جذابیت طراحی در وروديهاي فضاهاي ارتباطي داخل در مركز بنا است که نسبت به فضاهاي جانبي مقداري بزرگتر در نظر گرفته شده است تا چهار پاياني كه همراه و مورد استفاده كاروانيان بوده نيز بتوانند در داخل پناه بگيرند.

بنای کاروان سرای شاه عباسی اردبیل از سنگ و ساروج به عنوان ملات ساخته شده است که دلیل بر استحکام این بنا می باشد و يك گنبد كوچك سنگي نيز بر روي يك فضاي مربع شكل در مركز بنا واقع شده که اين گنبد بر روي چهار كنج کاروان سرای شاه عباسی اجرا شده است.

قلعه سنگی شاه عباسی

کاروان سرای شاه عباسی اردبیل در تاریخ ۱۳۶۲/۰۱/۰۴ با شماره ثبت ملی ۱۶۵۳ توسط میراث فرهنگی جزو آثار ملی کشور ثبت گردیده است .